GENEZA POWSTANIA

Jezioro Białe Włodawskie położone w południowej części gminy Włodawa, wyróżnia się wodami pierwszej klasy czystości, lustrem wody o pow. 106,4 ha, głębokością 33,6 m. i objętością wody 14.988 tys. m3 oraz piaszczystymi brzegami. Ze względu na swoje wyjątkowe walory oraz położenie w Otulinie Sobiborskiego Parku Krajobrazowego już w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, zostało intensywnie zabudowane licznymi ośrodkami wypoczynkowymi zakładów pracy lubelszczyzny, ale i z Warszawy.

Wraz z powiększaniem się terenów zabudowanych, narastał problem zanieczyszczenia wód jeziora ściekami z nieszczelnych szamb oraz potrzeba corocznego zaopatrzenia w wodę dużej już aglomeracji wypoczynkowej. Wody Jeziora Białego z początkowo pierwszej klasy czystości (nadawały się do picia), w połowie lat osiemdziesiątych przeszły do klasy drugiej. Zanieczyszczenia wód były już widoczne gołym okiem. Jezioro Glinki położone w odległości 750m na północny-wschód od Jeziora Białego z lustrem wody o powierzchni 46,9 ha, głębokości 8,8m i objętości wody 1.343 tys. m3 przepływowe, porośnięte, wymagało oczyszczenia nie tylko z dopływających zanieczyszczeń, które prowadzi rzeka Tarasienka zasilająca je swoimi wodami.

Problem zauważono już w latach siedemdziesiątych, kiedy na zlecenie Powiatowego Ośrodka Sportu i Rekreacji we Włodawie w 1975r. opracowano pierwszy program kanalizacji z oczyszczalnią ścieków dla ośrodków wypoczynkowych n/ J. Białym. Działania ówczesne zakończyły się na programie. Po zmianach administracyjnych w Polsce, kolejne działania podjęło nowe województwo chełmskie. W 1980r. uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla zespołu jezior Białe - Glinki, a w jego konsekwencji, także nowy program wodociągów i kanalizacji z uwzględnieniem także drugiego Jeziora Glinki, gdzie wyznaczono zgodnie z zapotrzebowaniem nowe tereny wypoczynkowe. Całość aglomeracji zaprojektowano na 15 tys. osób, czyli wielkość porównywalną z liczbą ludności pobliskiej Włodawy.

Realizacja kolejnego już programu utknęła jednak w martwym punkcie, gdyż budowa od podstaw infrastruktury wodno - kanalizacyjnej okazała się przedsięwzięciem zbyt trudnym i kosztownym dla budżetu byłego już województwa chełmskiego.

Proces degradacji Jeziora Białego postępował nadal. Przełom nastąpił, gdy w rozwiązanie problemu zaangażował się Marian Tarnas ówczesny Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Urzędu Wojewódzkiego w Chełmie oraz wielki pasjonat ochrony środowiska Tadeusz Garbaciak - Naczelnik Miasta Włodawa.

Równocześnie znany był bardzo uciążliwy problem zanieczyszczania ściekami garbarskimi rzeki Bug, która w dalszym swym biegu graniczy z 15-tysięcznym miastem Włodawa.

Miejscowe zakłady garbarskie posiadały mało efektywną mechaniczno-chemiczną oczyszczalnię, z której podczyszczone jedynie chemicznie i bardzo uciążliwe ścieki garbarskie odprowadzane były rowem otwartym do odbiornika.

Postanowiono połączyć te dwa problemy ze sobą.

Wykorzystując doświadczenia zebrane w kraju oraz duże zainteresowanie właścicieli ośrodków wypoczynkowych likwidacją szamb, zaproponowali oni utworzenie spółki wodno - ściekowej. 18 grudnia 1984r. pierwszych 37 właścicieli ośrodków wypoczynkowych wspólnie z gminą Włodawa, stołectwem wsi Okuninka i Nadbużańskimi Zakładami Garbarskimi utworzyło Spółkę Wodną Jezioro Białe - Glinki.

Spółka została zarejestrowana w księdze wodnej 16 stycznia 1985r. i z tym dniem rozpoczęła swoją działalność.

Celem statutowym spółki było:

  • wykonanie ujęcia wody wraz z siecią wodociągową oraz kanalizacji wraz z oczyszczalnią ścieków,
  • utrzymanie i eksploatacja w/w urządzeń.

Spółka osiągnęła te cele, a po zmianie, statut dostosowano do aktualnych potrzeb.
Cele te, obecnie zapisano jako:

  • zapewnienie wody dla ludności, w tym uzdatnianie i dostarczanie wody,
  • ochrona wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzanie i oczyszczanie ścieków.

Stan przed wykonaniem inwestycji.

1. W zakresie kanalizacji

Do roku 1993, ponad 70 ośrodków wypoczynkowych posiada indywidualne szamba, często tylko szalety z dołami kloacznymi (ośrodki mniejsze). Kilkanaście wozów asenizacyjnych codziennie kursuje pomiędzy J. Białym, a wylewiskiem nieczystości płynnych zlokalizowanym przy miejskim wysypisku śmieci we Włodawie, odległym o około 8km. Wylewisko miejskie nie przystosowane do tego rodzaju odpadów było zlokalizowane w dość wysokim punkcie i odległym o około 1,5 - 2,0km od miejskich ujęć wody pitnej.

Od 1993 roku te same wozy asenizacyjne nadal opróżniają szamba, lecz wywożą ścieki do już uruchomionego zlewiska ścieków przy głównej przepompowni PI nad J. Białym w Okunince, dalej do nowo wybudowanej własnej biologicznej oczyszczalni w Orchówku. Sukcesywnie co roku, w wyniku przyłączeń nowych ośrodków do kanalizacji, ograniczana jest ilość kursujących po drogach i ośrodkach wypoczynkowych beczek ze ściekami, aby w 1996 roku zaprzestać całkowicie opróżniania szamb wszystkich ośrodków wypoczynkowych.

Pozostają jeszcze małe lokalne szamba na terenach rekreacji indywidualnej. W efekcie i te posesje przyłączają się do kanalizacji sukcesywnie do 2004r. z chwilą zakończenia budowy kanalizacji dla ponad 1000 takich posesji. Obecnie pozostały już tylko nieliczne tereny rekreacyjne oraz mieszkaniowe w zabudowie kolonijnej odległe znacznie od jezior oraz nowopowstałe obszary rekreacji indywidualnej, które przyłączają się sukcesywnie do zbiorowej sieci kanalizacyjnej.

Wywożenie szamb wozami asenizacyjnymi, to nie tylko kilkakrotnie większy koszt wywozu, ale także hałas, fetor z opróżnianych szamb oraz zanieczyszczenie terenu z przeciekających zaworów, a także często niekontrolowany wywóz ścieków do lasów podlegających ochronie.

2. W zakresie wodociągów.

Do 1995r. funkcjonował sezonowy (letni) wodociąg ułożony z rur azbestowo-cementowych płytko pod plażą. Wodociąg był zasilany hydrofornią z jedną studnią głębinową oraz drugą awaryjną tuż przy podstawowej. Wokół tych studni w odległościach zaledwie poza bezpośrednią strefą ochrony sanitarnej, zlokalizowane były szamba i szalety ośrodków wypoczynkowych oraz działek rekreacji indywidualnej. Woda wymagała uzdatniania. Eksploatacja wodociągu przez OSiR Włodawa budziła wiele zastrzeżeń.

Stan po wybudowaniu urządzeń wod. - kan.

Wyeliminowano całkowicie problemy j.w. Cały obszar zagospodarowania zespołu jezior Białe - Glinki został objęty systemem zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania oraz oczyszczania ścieków. Długość eksploatowanych sieci wodociągowych i kanalizacyjnych wynosi 75,0 km.

Koszty dostarczania wody, ale przede wszystkim odprowadzania ścieków choć dość wysokie są wielokrotnie niższe od stanu przed wprowadzeniem przedsięwzięcia. Natomiast do tych kosztów należy doliczyć wydatki poniesione przez członków Spółki, związane z wybudowaniem od podstaw wodociągów i kanalizacji. Aktualnie urządzenia te pracują całorocznie bez zakłóceń. Woda pitna kontrolowana jest przez PSSE. Ścieki oczyszczane są w biologicznej oczyszczalni ścieków spełniającej wymagania unijne oddalonej o 8km (J. Białe) i 5km (J. Glinki), zlokalizowanej w pobliskiej Włodawie.

Uzyskany efekt ekologiczny.

  • Rozwiązano od podstaw problem gospodarki wodno - ściekowej w przeważającej mierze ze środków własnych (składek) członków Spółki, aglomeracji turystyczno - wypoczynkowej obliczonej na 15 tys. wypoczywających i mieszkańców. Zaangażowano i wykorzystano znaczne środki społeczne w realizacji przedsięwzięcia tych, którzy zanieczyszczali środowisko i korzystają z niego.
  • Ochroniono przed degradacją intensywnie zagospodarowane Jezioro Białe, któremu groziła całkowita degradacja od ścieków z nieszczelnych kilkudziesięciu szamb dużych ośrodków wypoczynkowych oraz wszelkiego rodzaju "sławojek" osób indywidualnych właścicieli działek zlokalizowanych wokół jeziora. Jezioro Białe Włodawskie jeszcze do 1999 roku posiadało II klasę czystości.
    Od roku 2000 nastąpiła poprawa jakości wód na I klasę.
    Od 1999 roku jezioro jako jedno z 10 jezior w Polsce włączone zostało do krajowej sieci monitoringu jezior reperowych. Jezioro odznacza się niskim stopniem eutrofizacji wód. Jest mało zasobne w związki biogenne i niskiej zawartości chlorofilu, a i wysokiej przejrzystości wody.
    • stężenie fosforu całkowitego wynosi 0,05 mg P/l,
    • zawartość chlorofilu "a" wynosi 10 mg/m3,
    • przeźroczystość wynosi 3m.
  • Wyeliminowano wywóz ścieków z szamb na rzecz odprowadzania za pomocą zbiorczej kanalizacji. Przynosi to wymiar nie tylko ekologiczny, ale także ekonomiczny. Największą uciążliwością dla wypoczywających był hałas i fetor z opróżnianych codziennie dziesiątków szamb.
  • Skanalizowanie intensywnie zabudowanych terenów doliny rzeki Tarasienki (400 działek), spowoduje w niedalekiej przyszłości poprawę jakości wód rzeki i zasilanych przez nią wód przepływowego Jeziora Glinki.
  • Zlikwidowanie najpierw odprowadzania do granicznej rzeki Bug ścieków garbarskich, a później również oczyszczonych biologicznie ścieków z msc. Okuninka i Orchówek, na rzecz nowoczesnej oczyszczalni we Włodawie, zlokalizowanej w dolnym biegu rzeki, poprawiło jakość wód rzeki. Przyczynia się to pośrednio również do poprawienia jakości wód Jeziora Zegrzyńskiego, będącego źródłem wody pitnej dla Warszawy.
  • Po zakończeniu przedsięwzięcia w zakresie kanalizacji i wodociągów ze środków unijnych Phare 2000, w 2006r. zakończono kolejne ważne dla Centrum Rekreacji i Wypoczynku Województwa Lubelskiego w Okunince i Orchówku przedsięwzięcie w 75% dofinansowane ze środków unijnych Phare 2003 p.n. "Rozwój małej i średniej przedsiębiorczości na Pojezierzu Łęczyńsko - Włodawskim".
    Przedsięwzięcie zrealizowane przez Starostwo i Gminę Włodawa, porządkuje nie tylko system dróg dla obszarów zagospodarowania jezior Białe - Glinki, ale przede wszystkim uzyskuje kolejny efekt ekologiczny w postaci kanalizacji deszczowej. Wody powierzchniowe z dróg spływały dotychczas do Jeziora Białego.
    Obecnie, kanalizacja deszczowa wraz z systemem separatorów (oczyszczania mechanicznego) odprowadza wody pochodzące z opadów i roztopów wiosennych, poza obszar jezior Białe i Glinki.
    Przedsięwzięcie to jest kontynuacją programu Spółki Wodno - Ściekowej p.n. "Kompleksowe rozwiązanie problemów gospodarki wodno-ściekowej w rejonie jezior włodawskich".
  • Na lata 2008-2011, Spółka przygotowała i zrealizowała kolejny projekt rozbudowy kanalizacji i wodociągów p.n. "Rozbudowa i modernizacja kanalizacji i wodociągów w regionalnym Centrum Rekreacji i Wypoczynku Województwa Lubelskiego - Okuninka - Orchówek", który został zrealizowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013 z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego z dofinansowaniem 85% kosztów kwalifikowanych. Całkowity koszt inwestycji 7,4 mln zł, a dofinansowanie wynosi 5,6 mln zł.
  • Całość skanalizowanych terenów Centrum Rekreacji i Wypoczynku Województwa Lubelskiego leży w obrębie Poleskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu i Otulinie Sobiborskiego Parku Krajobrazowego. Jest wkomponowana i bezpośrednio przyległa do Sobiborskiego Parku Krajobrazowego z największym w Europie siedliskiem żółwia błotnego oraz unikalnych okazach fauny i flory, położona w części Włodawskiej Pojezierza Łęczyńsko - Włodawskiego oraz Rezerwatu Biosfery "Polesie Zachodnie".
    Sobiborski Park Krajobrazowy bogaty w jeziora i różnego rodzaju podmokłości, obfituje w 16 gatunków ryb, a wśród nich są chronione takie jak: różanka, piskorz, słonecznica, śliz i koza.
    Najcenniejsze fragmenty parku zostały objęte ochroną w formie rezerwatów przyrody lub użytków ekologicznych. Na obszarze parku prowadzone są liczne badania naukowe oraz programy czynnej ochrony przyrody. Obszar parku jest również terenem o szczególnych cechach dziedzictwa kulturowego. Ziemie położone po obu stronach środkowego Bugu, to strefa odwiecznego ścierania się oddziaływań czterech narodów; polskiego, ukraińskiego, białoruskiego i żydowskiego.
    Walory przyrodnicze i kulturowe sprawiają, że Sobiborski Park Krajobrazowy z jego okolicznymi jeziorami, są znakomitym miejscem do uprawiania różnych form turystyki i wypoczynku.
    Działania Spółki Wodno - Ściekowej polegające m.in. na wyprowadzaniu ścieków powstających z metabolizmu ludzkiego kilkudziesięciu tysięcy wypoczywających poza obszar wrażliwy ekologicznie, pozwoliły utrzymać go w stanie czystym i nieskażonym

WYBRANE DATY Z HISTORII
SPÓŁKI WODNO - ŚCIEKOWEJ JEZIORO BIAŁE - GLINKI

18.12.1984r. Walne Założycielskie Zgromadzenie Członków i uchwalenie Statutu.
16.01.1985r. rejestracja Spółki w Księdze Wodnej Województwa Chełmskiego
31.07.1985r. uchwalenie pierwszego planu działalności inwestycyjnej na lata 1986-1995.
26.04.1988r. wprowadzenie wykonawcy na plac budowy sieci kanalizacyjnej nad Jezioro Glinki w Orchówku.
08.06.1989r. wmurowanie kamienia węgielnego pod oczyszczalnię ścieków w Orchówku.
30.09.1993r. przekazanie do eksploatacji biologicznej oczyszczali ścieków etap wraz z I etapem kanalizacji.
30.06.1995r. przekazanie do eksploatacji stacji wodociągowej w Okunince wraz z zakończeniem budowy głównych sieci wodociągowych i kanalizacyjnych dla zespołu jezior Białe - Glinki.
10.05.1996r. podjęcie decyzji o realizacji sieci rozdzielczych wod.-kan. dla obszarów rekreacji indywidualnej nad jeziorami Białe - Glinki.
31.12.2000r. zakończenie budowy rozdzielczych sieci wodociągowych i kanalizacyjnych nad Jeziorem Glinki.
14.05.2002r. wstąpienie Spółki do Krajowego Forum Spółek Wodnych.
20.04.2004r. zakończenie budowy sieci rozdzielczych wodociągowych i kanalizacyjnych nad J. Białym oraz w rejonie doliny rzeki Tarasienki (Okuninka-Orchówek).
30.06.2004r. zakończenie budowy sieci przesyłowej ścieków bytowych i garbarskich do systemu kanalizacji i oczyszczalni ścieków we Włodawie wraz z modernizacją przepompowni ścieków PII w Orchówku.
10.12.2004r. zakup sprzętu specjalistycznego:
  • pogotowie wodno - kanalizacyjne na podwoziu samochodu dostawczego z pełnym wyposażeniem do eksploatacji, konserwacji i remontów urządzeń,
  • urządzenie ssąco-płuczące o pojemności 2200 l do czyszczenia i płukania kanalizacji na podwoziu lekkiego samochodu ciężarowego.
  • agregat prądotwórczy przewoźny 50 kW dla stacji wodociągowej
15.12.2004r. zakończenie budowy monitoringu pracy stacji wodociągowej, przepompowni ścieków i kanalizacji podciśnieniowej.
31.12.2006r. zakończenie budowy 2-ch garaży:
  • na agregat prądotwórczy na terenie stacji wodociągowej (J.Białe),
  • na urządzenie ssąco płuczące na terenie przepompowni ścieków PI (J.Białe)
zakończenie przebudowy pomieszczeń biurowych w Orchówku (siedziba Spółki).
11.09.2009r. Podpisanie umowy z Województwem Lubelskim o dofinansowanie Projektu "Rozbudowa i modernizacja wodociągów i kanalizacji w regionalnym Centrum Rekreacji i Wypoczynku Województwa Lubelskiego - okuninka - Orchówek w ramach RPOWL na lata 2007-2013, Osi Priorytetowej VI Środowisko i czysta energia. Działanie 6.1 Ochrona i kształtowanie środowiska, kategoria I Gospodarka wodno - ściekowa, współfinansowanego z dotacji rozwojowej. w rejonie doliny rzeki Tarasienki (Okuninka-Orchówek).
15.12.2011r. Zakończenie rzeczowe realizacji Projektu "Rozbudowa i modernizacja wodociągów i kanalizacji w regionalnym Centrum Rekreacji i Wypoczynku Województwa Lubelskiego - Okuninka - Orchówek". W ramach Projektu zrealizowano:
  • Rozbudowę i modernizację stacji wodociagowej w Okunince o wydajności docelowej 3760m3/d.
  • Rozbudowano i zmodernizowano 5,56 km sieci wodociągowych w msc. Okuninka i Orchówek (J.Glinki).
  • Wybudowano 8,93 km nowych sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjno - podciśnieniowo - tłocznej w msc. Okuninka i Orchówek, w tym dwie nowe pompownie ścieków.
  • Zmodernizowano bezwykopowo nieszczelne odcinki kolektora sanitarnego betonowego Dn 0,6 - 0,8m w msc. Orchówek (J.Glinki), L=0,42 km.
  • Zmodernizowano główną pompownię próżniowo - tłoczną w Okunince wraz z częscią energetyczną, sterowania i AKPiA.
  • Zmodernizowano główną pompownię tłoczną w Orchówku (J.Glinki) przesyłającą wszystkie ścieki z msc. Okuninka i Orchówek do oczyszczalni we Włodawie.
  • Zmodernizowano trzy lokalne pompownie ścieków w msc. Okuninka i Orchówek - Tarasiuki.
  • Rozbudowano system monitoringu dla kanalizacji i wodociągów oraz zarządzania przedsiębiorstwem, w tym system zarządzania sieciami wod.-kan. (GIS) oraz oprogramowanie przedsiebiostwa z programem inkasendzkim - zbyt wody.
  • Zakupiono dwa agregaty prądotwórcze dla 2-ch głównych przepompowni w msc. Okuninka (PI - 70 kW) i Orchówek (PII - 50 kW). Łącznie z agregaterm już posiadanym na stacji wodociagowej w Okunince oraz przewoźnym agregatem na pogotowiu technicznym, posiadamy pełne zabezpieczenia dostawy energii elektrycznej na wypadek awarii w sieciach emnergetycznych.

powrót na początek strony / strona główna